Ο πραγματικός νικητής ήταν η Μέρκελ

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

O Mario Monti αντιμετώπισε κατά πρόσωπο τη Γερμανίδα καγκελάριο και κέρδισε τη μάχη. Θα επιβιώσει μερικές εβδομάδες ή μήνες ακόμη στην πολιτική ζωή. Ήταν πολύ έξυπνο από μέρους του να απειλήσει με βέτο σε κάτι που ήθελε απεγνωσμένα η Angela Merkel. Τη στρίμωξε. Ήταν ένα παράδειγμα κλασικής ευρωπαϊκής διπλωματίας.

Ήταν όμως ένα θέαμα για τα μάτια. Αν κοιτάξουμε πίσω από τις κουρτίνες, θα δούμε ότι για την Ιταλία τουλάχιστον τίποτα δεν άλλαξε. Ο μηχανισμός σταθερόττητας European Stability Mechanism είχε ήδη τη δυνατότητα να αγοράζει ιταλικά ομόλογα στις ανοιχτές αγορές.

Η μπλόφα της Γερμανίας και ο Μάριο Μόντι

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Φανταστείτε αυτό: Είναι το βράδυ της Πέμπτης κατά τη συνάντηση των ηγετών της Ευρώπης. Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας σηκώνεται και λέει τα εξής:

«Κύριε πρόεδρε, αγαπητοί συνάδελφοι, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μία απλή επιλογή: μπορούμε είτε να σώσουμε σήμερα το ευρώ και να χτίσουμε τη βάση για μία μελλοντική πολιτική ένωση είτε να αποτύχουμε σε όλα. Όλοι γνωρίζουμε τι πρέπει να γίνει για να σωθεί το ευρώ. Πρέπει να γίνει μία τραπεζική ενοποίηση για την Ισπανία, μία δημοσιονομική ενοποίηση για την Ιταλία και μία πολιτική ενοποίηση για τη Γερμανία.

Ο γόρδιος δεσμός που απειλεί την ύπαρξη του ευρώ

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Η Bundesbank δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει τραπεζική ενοποίηση μέχρις ότου υπάρξει δημοσιονομική ενοποίηση. Η Angela Merkel δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει δημοσιονομική ενοποίηση χωρίς πολιτική ενοποίηση. Και ο Francois Hollande δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει πολιτική ενοποίηση χωρίς τραπεζική. Και έχουν μόλις 10 ημέρες να λύσουν αυτόν τον γρίφο.

Το ενδιαφέρον είναι ότι κατά κάποιον τρόπο όλες αυτές οι δηλώσεις είναι σωστές, αλλά μόνο ο Γάλλος πρόεδρος προτείνει κάποια συγκεκριμένη πρακτική λύση: Χωρίς αντιμετώπιση της κρίσης δεν μπορεί να υπάρξει πολιτική ενοποίηση.

Πώς θα σωθούν η Ισπανία και η ευρωζώνη

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Εάν θέλετε να μάθετε αν οι προτάσεις για ευρωπαϊκή τραπεζική ενοποίηση είναι λογικές αρκεί να θέσετε το ακόλουθο ερώτημα: θα καταστήσουν βιώσιμη τη θέση των ισπανικών τραπεζών στην ευρωζώνη;

Η ισπανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι θα διεκδικήσει στήριξη από την Ε.Ε. Η πρόταση, όμως, να χρηματοδοτήσει ο EFSF (ευρωπαϊκός μηχανισμός χρηματοοικονομικής σταθερότητας) το ταμείο για την ανακεφαλαιοποίηση των ισπανικών τραπεζών (Frob) δεν ικανοποιεί τα κριτήρια. Ουσιαστικά, ανακατεύει το ισπανικό χρέος και το μετακινεί από τη μία μεριά στην άλλη.

Πώς θα χτιστεί η ένωση που θα σώσει το ευρώ

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Φτάσαμε στην διακλάδωση, στο σημείο που πρέπει να ληφθούν αποφάσεις. Αν η Ελλάδα υποχρεωνόταν να εγκαταλείψει το ευρώ, η ευρωζώνη θα μεταλλασσόταν από νομισματική ένωση σε μια χαλαρή ζώνη με ενιαίο νόμισμα. Μετά πιστεύω ότι θα ακολουθούσε μαζική απόσυρση ξένων επενδύσεων, πιστωτική αποστράγγιση και μεγάλη σταθερή διολίσθηση οικονομικής παραγωγής. Δεν υπάρχει τρόπος ώστε να αντέξει η ευρωζώνη ένα τέτοιο σοκ ακέραιη. Οι επιπτώσεις της απόσυρσης θα είναι καταστροφικές και για την Ελλάδα.

Πώς θα σταματήσει η μαζική τραπεζική φυγή

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Αν θέλετε να μάθετε τι θα οδηγήσει την ευρωζώνη στην καταστροφή, θα σας συμβούλευα να ακολουθήσετε το χρήμα και να αγνοήσετε την πραγματική οικονομία. Υπερβάλλω, βέβαια, αλλά μόνο λίγο. Οι αναταράξεις στην ανταγωνιστικότητα ανάμεσα στα μέλη της ευρωζώνης είναι σημαντική, αλλά βραχυπρόθεσμα πρέπει να τις αγνοήσουμε για τρεις λόγους:

Τα τέσσερα σενάρια για Ελλάδα και ο... Τσίπρας!

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Τι θα συνιστούσε μια συνταγματικά και οικονομικά λογική επιλογή για την Ελλάδα, με δεδομένες την οικονομική και πολιτική κατάσταση; Διαβλέπω τέσσερις επιλογές, η κάθε μία φορτωμένη με αβεβαιότητα.

Η πρώτη είναι το status quo: Περισσότερη λιτότητα και οικονομικές μεταρρυθμίσεις, όπως τις επιτάσσουν το ΔΝΤ και η Ε.Ε. Ένας κίνδυνος είναι ότι έτσι θα παραμείνει η Ελλάδα σε μια αιώνια παγίδα ύφεσης και χρέους, όπου η οικονομική παραγωγή θα μειώνεται γρηγορότερα, παρά θα αναπτύσσεται.

«Default εντός ESM» η μόνη λύση για την ευρωζώνη

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Επί χάρτου είναι εύκολο να λύσει κανείς την κρίση της ευρωζώνης. Το έχω κάνει χιλιάδες φορές. Είναι εύκολο να εφεύρεις νέους θεσμούς και ιδέες όπως δημοσιονομική ένωση, υπουργείο Οικονομικών, ενιαίο ομόλογο και ενιαίο τραπεζικό κλάδο. Είμαι θετικός στις περισσότερες από αυτές τις προτάσεις. Θα πρέπει, όμως, να έχουμε και μία επαφή με την πραγματικότητα.

Αυτοί οι θεσμοί μπορεί όντως να προκύψουν από αυτήν την κρίση. Κανείς από αυτούς, όμως, δεν μπορεί να τη λύσει. Η κρίση θα πρέπει να αντιμετωπιστεί από τους υπάρχοντες θεσμούς.

Η ξεροκέφαλη ελίτ και η ανταρσία Ολάντ

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Έχουν μείνει έξι ημέρες για τις εκλογές της Γαλλίας. Φαίνεται πως οι ψηφοφόροι θα καταψηφίσουν τον πρόεδρό τους με βασικό γνώμονα την ωμή αντιπάθεια που τρέφουν στο πρόσωπό του. Γεγονός είναι ότι ο Νικολά Σαρκοζί δεν μοιάζει με πρόεδρο, δεν μιλάει σαν πρόεδρος και δεν συμπεριφέρεται σαν πρόεδρος της Γαλλίας.

Υπάρχει, όμως, πιο σημαντικός λόγος για να απομακρυνθεί από το αξίωμά του: Τις εκλογές του 2007 τις κέρδισε υποσχόμενος φιλόδοξες οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Ήταν ένας από τους λίγους Ευρωπαίους πολιτικούς που είχαν λαϊκή εντολή για μεγάλες αλλαγές. Απέτυχε για έναν λόγο, που έγινε εμφανής ακόμη και κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2007: ήταν υπερδραστήριος. Οι μεταρρυθμίσεις είναι για τους βαρετούς πολιτικούς.

Η θυσία της Ισπανίας και οι Landesbanken

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Το τελευταίο διάστημα φαίνεται πως διαμορφώνεται μία συναινετική άποψη ως προς το πρώτο αναγκαίο βήμα για την αντιμετώπιση της κρίσης της ευρωζώνης: Ένα κοινό σύστημα για την εξυγίανση των τραπεζών, με προληπτική εποπτεία και εξασφάλιση των καταθέσεων. Ουσιαστικά τα κράτη - μέλη θα σταματήσουν να ασχολούνται με τις τράπεζες και θα καταστήσουν την ευρωζώνη – ή την Ευρωπαϊκή Ένωση – υπεύθυνη για τα πάντα. Με άλλα λόγια, θα σταματήσει να υπάρχει η έννοια μίας, ας πούμε, ισπανικής τράπεζας.

H Ισπανία σε... mission impossible!

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Οι αγορές πανικοβάλλονται μήπως η Ισπανία αποτύχει στους στόχους για το έλλειμμα ή με τη σκέψη ότι μπορεί να τους πετύχει; Αυτή, κατ’ εμέ τουλάχιστον, είναι η κρίσιμη ερώτηση που αντιμετωπίζουν οι ρυθμιστές της ευρωζώνης. Η τελική κατάληξη της κρίσης χρεών στην ευρωζώνη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την απάντηση σε αυτό το ερώτημα.

Η ειδησεογραφία μοιάζει να υποστηρίζει ότι οι αγορές πανικοβάλλονται για τα ελλείμματα. Νομίζω ότι είναι λάθος. Οι επενδυτές που εγώ γνωρίζω φοβούνται μήπως η λιτότητα καταστρέψει την ισπανική οικονομία και ωθήσει τη χώρα είτε έξω από το ευρώ είτε στα χέρια του European Stability Mechanism (ESM).

Καθαρός εκβιασμός η «αποπομπή» από το ευρώ

Από topontiki.gr

Του Σταύρου Χριστακόπουλου

Πόσους θα τρομάξει η απειλή της αποπομπής από το ευρώ στις εκλογές; Πόσοι θα πιστέψουν ότι η Γερμανία και οι άλλοι αφιονισμένοι ευρωζωνάτοι της πρώτης κατηγορίας είναι έτοιμοι να μας πυροβολήσουν εν ψυχρώ αν δεν είμαστε απίκο στις υποχρεώσεις μας έναντι των δανείων, των συμβάσεων, των μνημονίων και των δημοσιονομικών συμφώνων; Πόσοι θα πιστέψουν ότι η παραμονή μας στην ευρωζώνη θα κριθεί από το αν θα ψηφίσουμε ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ.; Άβυσσος η ανθρώπινη ψυχή...

«Αναλφάβητοι» μιλούν για έξοδο από το ευρώ

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Έχω συχνά αναφερθεί στον μακροοικονομικό αναλφαβητισμό του κατεστημένου που χαράσσει την οικονομική πολιτική της ευρωζώνης. Εξίσου εκνευριστικοί, αν όχι περισσότερο, είναι ο πολιτικός και ο νομικός αναλφαβητισμός των οικονομολόγων που χειρίζονται τα θέματα της ευρωζώνης. Το οικονομικό βραβείο Wolfson είναι το αποκορύφωμα.

Το ερώτημα που τίθεται από την επιτροπή του βραβείου Wolfson είναι το εξής: «Εάν ένα κράτος - μέλος εγκαταλείψει την οικονομική και νομισματική ένωση, ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος διαχείρισης αυτής της οικονομικής διαδικασίας ώστε να παρασχεθεί το πιο υγιές υπόβαθρο για τη μελλοντική ανάπτυξη της ευημερίας που απολάμβανε εντός της Ένωσης;».

Το «μπαζούκα» της Ευρώπης είναι νεροπίστολο

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Καλώς ήλθατε πίσω στην κρίση. Και αυτή την φορά θα είναι χειρότερα τα πράγματα, από τη στιγμή που οι αγορές θα ανακαλύψουν ότι η ευρωζώνη παίζει με την αύξηση της ομπρέλας του ταμείου διασώσεων. Ο ισχυρισμός που ακούω είναι ένα θαυμάσιο παράδειγμα περιστροφικής λογικής: δεν χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ομπρέλα επειδή οι πιέσεις των αγορών έχουν μειωθεί.

Όμως οι πιέσεις των αγορών τελευταία έχουν αυξηθεί. Οι επενδυτές φοβούνται για την Ισπανία. Την Κυριακή η κ. Angela Merkel ετοιμάστηκε για μια ακόμη διάσημη στροφή 180 μοιρών αφήνοντας να εννοηθεί ότι είναι έτοιμη να δεχτεί αύξηση στον μηχανισμό διάσωσης.

Οι ηγέτες της ευρωζώνης απέτυχαν

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Οι αγορές έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κρίση στην ευρωζώνη έχει λήξει. Ορισμένοι πολιτικοί μάλιστα δήλωσαν ότι τα χειρότερα έχουν περάσει. Ο εφησυχασμός επιστρέφει. Θυμάμαι παρόμοιες δηλώσεις και στο παρελθόν. Όποτε υπήρχε κάποια τεχνητή πρόοδος – ένεση ρευστότητας, επιτυχής ανταλλαγή ομολόγων – επέστρεφε η αισιοδοξία.

Εάν ανήκετε σε αυτούς που πιστεύουν ότι οι κινήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κέρδισαν κάποιο χρόνο, θα πρέπει να αναρωτηθείτε: «Χρόνος για να γίνει τι;». Η κατάσταση ως προς το ελληνικό χρέος είναι μη βιώσιμη, όπως ήταν πάντα. Το ίδιο ισχύει και με την Πορτογαλία, τον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο και με την Ισπανία. Ακόμη κι αν η ΕΚΤ παράσχει απεριόριστο φθηνό χρήμα για την επόμενη δεκαετία... δεν φτάνει.

Χρεοκοπία σε έναν χρόνο το καλύτερο σενάριο

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Κανένας δεν πιστεύει πραγματικά σε αυτήν τη συμφωνία, ούτε καν εκείνοι που τη διαπραγματεύτηκαν. Ο μηχανισμός αρχίζει να δουλεύει, αλλά η Ελλάδα, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, θα χρεοκοπήσει. Το ερώτημα είναι πότε και πώς.

Ο Paul Krugman παρατήρησε στο blog του στους New York Times ότι η Ελλάδα βρίσκεται εγκλωβισμένη ανάμεσα σε ένα πρόγραμμα λιτότητας που θα επιδεινώνει εσαεί το πρόβλημα του χρέους και σε χρεοκοπία η οποία δεν είναι εφικτή μέχρις ότου η χώρα καταγράψει πρωτογενές πλεόνασμα (δηλαδή πλεόνασμα στον προϋπολογισμό, χωρίς να συνυπολογίζονται οι τόκοι του χρέους).

Η Ελλάδα πρέπει να χρεοκοπήσει αν θέλει δημοκρατία

Του Wolfgang Munchau

Από τους Financial Times (via Euro2day*)

Όταν ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε πρότεινε ότι η Ελλάδα θα πρέπει να αναβάλει τις εκλογές ως προϋπόθεση για περισσότερη βοήθεια, κατάλαβα ότι οι όροι του παιχνιδιού γίνονται πιο σκληροί. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών θέλει να αποφύγει μία... εσφαλμένη δημοκρατική επιλογή. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η πρόταση να προχωρήσουμε σε εκλογές, αλλά να σχηματιστεί ένας μεγάλος κυβερνητικός συνασπισμός ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Η ευρωζώνη θέλει να επιβάλει τη δική της κυβερνητική επιλογή στην Ελλάδα – την πρώτη αποικία της ευρωζώνης.

Θα μπορούσε η Γερμανία να γίνει... BRIC;

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Η Angela Merkel επισκέφθηκε το Πεκίνο, ενώ η εμπορική σχέση της Κίνας με την Γερμανία ενισχύεται σε τέτοιο βαθμό ώστε να πλησιάζει να εκθρονίσει την Γαλλία από το βάραθρο του μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου του Βερολίνου. Όταν αυτό συμβεί ...θα είναι μία στιγμή ορόσημο. Και θα ενθαρρύνει εκείνους που ήδη θέτουν το εξής ερώτημα: Μήπως η Γερμανία θα πρέπει να διαχωρίσει τη θέση της από την ευρωζώνη και να γίνει μία BRIC, δηλαδή μία μεσαίου μεγέθους παγκόσμια οικονομική δύναμη όπως η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία και η Κίνα;

Γιατί το νέο Σύμφωνο είναι... παλαβομάρα!

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Πρόσφατα συμμετείχα σε μια συζήτηση στην οποία όλοι έδειχναν να συμφωνούν ότι το νέο δημοσιονομικό σύμφωνο της Ευρώπης είναι παλαβό. Τη συζήτηση παρακολουθούσε κι ένας πρώην κρατικός αξιωματούχος, που στράφηκε στην παρέα μου και είπε ότι συμφωνεί καταρχήν – αλλά πρόσθεσε ότι, αν η συμφωνία ενθαρρύνει την ΕΚΤ να γίνει πιο ελαστική, θα έχει κάποια αξία.

Αργότερα μίλησα με έναν κεντρικό τραπεζίτη, που επίσης ισχυρίστηκε ότι η συμφωνία είναι άσχετη, αλλά είναι ευνοϊκός απέναντί της για θα λειτουργήσει σαν σινιάλο για τις αγορές. Όταν μίλησα με τις επαφές μου στις αγορές, μου είπαν ότι το σύμφωνο είναι παλαβό.

Η ευρωζώνη μπορεί χωρίς άλλο ΔΝΤ

Από τους Financial Times (via Euro2day)

Του Wolfgang Munchau

Το 91% των υποχρεώσεων για παροχή οικονομικής ενίσχυσης που έχει αναλάβει το ΔΝΤ αφορά την Ευρώπη. Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν ήδη προτάσεις για σημαντική αύξηση των πόρων αυτών, καθώς δεν κρίνονται επαρκείς.

Θα ήταν, όμως, δικαιολογημένη μια τέτοια αύξηση των κεφαλαίων που διαθέτει το ΔΝΤ για νέα στήριξη της ευρωζώνης; Συγκεκριμένα, το ερώτημα είναι: Θα πρέπει χώρες που δεν ανήκουν στην ευρωζώνη να μετέχουν στην εκ νέου συγκέντρωση τέτοιου είδους κεφαλαίων; Νομίζω πως όχι.